Vien vat ly y sinh

Nghiên cứu khoa học

Máy gia tốc tuyến tính mới cho liệu pháp Proton


      Người đăng: admin/ 21/04/2017:UTC+7

      Liệu pháp Proton và ion thường được dùng để điều trị nhiều loại ung thư, như các khối u nằm sâu bên trong cơ thể.  Hiện tại, trên thế giới có khoảng hơn 100 thiết bị loại này và tất-cả đều dùng cyclotron hay synchrotron (các máy gia tốc vòng tròn) để gia tốc các hạt mang điện tới năng-lượng cần thiết. So-với các thiết-bị vòng tròn này, các máy gia tốc tuyến tính (Linacs) có một số lợi thế trong điều trị, mà nổi-trội nhất là, năng-lượng của chùm tia đầu ra có-thể điều-chỉnh rất nhanh (tính bằng milli giây) trong-khi cường-độ chùm tia không bị tiêu-hao. Vì năng-lượng chùm tia quyết-định độ sâu mà proton hay ion có-thể xuyên vào mô, nên khả-năng điều-chỉnh năng-lượng siêu nhạy là rất hữu-ích trong việc xác-định đúng vị-trị chiếu tia khi bệnh nhân đang thở  hay đánh một cách chính-xác vào các điểm khác-nhau trên khối u.

        Tuy-nhiên, ngoài những khó-khăn trong thiết-kế, các Linacs còn có mặt-bằng đế quá lớn, khó triển-khai trong bệnh-viện. Mới đây, Benedetti và đồng tác-giả ở CERN, Thụy-sĩ  (bài đăng trên Phys. Rev. Accel. Beams 2017, v.20, p.040101) đã đề-xuất một thiết-kế Linacs mới, sử-dụng nhiều công-nghệ hiện-đại, đồng-thời khắc-phục được khó-khăn về kích-thước. Các tác-giả dùng công-nghệ tần-số radio đã được cải-biên để đưa các hạt vào máy, gia-tốc và theo-dõi chúng. Công-nghệ mới có khả-năng đưa proton xuyên sâu vào các mô tới 33 cm, trong khi kích-thước thiết-bị lại gọn hơn nhiều (có-thể triển-khai trong một phòng 10 m x  20m). Hi-vọng là, Linacs loại mới này sẽ sớm được sản-xuất và sử-dụng rộng-rãi trong cuộc chiến chống một trong những căn bệnh bất trị nhất.

Nguyễn Trần