VẬT LÝ TRỊ LIỆU & PHCN - Vật Lý Y Sinh

KHÁI NIỆM VỀ VLTL - PHCN

1.1. Định nghĩa

Vật lý trị liệu là một chuyên ngành y học nghiên cứu và ứng dụng các yếu tố vật lý tác động lên cơ thể người bệnh để phòng bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng. Vật lý trị liệu là một trong các phương pháp chữa bệnh không dung thuốc.

1.2. Lịch sử phát triển

Vật lý trị liệu (VLTL) đã có lịch sử lâu đời, các hoạt động dưới dạng khí công, võ thuật, võ phật gia đã có trên 5000 năm trước. Người Ai Cập cổ đã biết “phơi nắng”, “Ngâm bùn” để trị bệnh. Các phương pháp trị bệnh bằng nhiệt và nước hết sức thịnh hành ở những thế kỷ đầu công nguyên. Nhiều công trình dung suối nước nóng, hơi nước nóng để điều trị vẫn còn lưu lại đến ngày nay. Nhân dân Châu Á vẫn lưu truyền các phương pháp xoa bóp, bấm huyệt, chườm nóng, đắp lạnh,… để điều trị bệnh.

Sự phát triển của các ngành khoa học, cơ học điện tử, bán dẫn, siêu âm, laser, từ… đã giúp trng bị máy móc, phương tiện làm cho VLTL ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

1.3. Các phương pháp vật lý ứng dụng trong điều trị

1.3.1. Điều trị bằng dòng điện

Tất cả các loại dòng điện: dòng điện một chiều đều, dòng điện tần số thấp, tần số trung, tần số cao, đều được nghiên cứu và ứng dụng vào điều trị. Các kỹ thuật chính bao gồm:

+ Điều trị bằng dòng điện 1 chiều đều (dòng Galvanic)

- Điều trị bằng dòng điện một chiều đều với điện cực tấm

- Tắm ngâm bằng dòng điện một chiều đều

- Điện di ion thuốc

+ Điều trị bằng dòng điện xung tần số thấp và tần số trung

- Dòng điện xung hình gai nhọn (dòng xung Faradic)

- Dòng điện xung hình chữ nhật (dòng xung Leduc)

- Dòng điện xung hình lưỡi cày (dòng xung Lapic)

- Dòng điện xung hình sin (dòng xung Bernard)

- Dòng xung giao thoa

- Dòng TENS

- Dòng Bust-TENS

- Dòng xung Nga

……………………………

Vật lý trị liệu phục hồi chức năng

+ Điều trị bằng dòng điện và điện trường tần số cao (f > 20KHz)

- Điều trị bằng dòng D’ Arsonval (f: 150Hz-20Kz; U; 4-5KV)

- Điều trị bằng dòng thâu nhiệt (f; 2-3MHz; U: 200-300V; I: 3-4mA)

- Điều trị bằng sóng ngắn (λ: 11m, 22m, 27m)

- Điều trị bằng sóng cực ngắn (λ: 7m)

- Điều trị bằng vi sóng  (λ: <1m; f >30MHz)

Ngày nay các máy điện trị liệu có nhiều  mẫu mã, cấu trúc hiện đại với nhiều chương trình để lựa chọn.

1.3.2. Điều trị bằng từ trường

- Từ trường của nam châm vĩnh cửu

- Từ trường của dòng điện (nam châm điện)

- Các dụng cụ từ trong sinh hoạt

1.3.3. Điều trị bằng siêu âm

+ Siêu âm trực tiếp tiếp xúc

+ Siêu âm dẫn thuốc

+ Siêu âm qua nước

1.3.4. Điều trị bằng ánh sang

+ Điều trị bằng hồng ngoại

+ Điều trị bằng tử ngoại

+ Điều trị bằng Laser

1.3.5. Điều trị bằng nhiệt

+ Điều trị bằng nhiệt nóng

+ Điều trị bằng nhiệt lạnh

+ Điều trị bằng nhiệt nóng lạnh xen kẽ

1.3.6. Điều trị bằng nước

+ Tắm ngâm trong nước

+ Điều trị bằng tia nước áp xuất

+ Điều trị bằng suối khoáng nóng

+ Điều trị bằng bùn khoáng

+ Điều trị bằng khí dung

1.3.7. Điều trị bằng oxy cao áp

1.3.8. Điều trị bằng các tác nhân cơ học

+ Điều trị bằng xoa bóp

+ Điều trị bằng kéo giãn cột sống

+ Nắn chỉnh bằng tay

1.3.9. Điều trị bằng vận động

+ Tập vận động thụ động, chủ động

+ Tập theo bài tập

+ Tập có dụng cụ

+ Tập vận động trong nước

1.3.10. Điều trị bằng hoạt động

+ Các hoạt động tự phục vụ

+ Các hoạt động tự di chuyển

+ Các hoạt động thể thao

+ Các hoạt động nghề nghiệp

1.3.11. Điều trị bằng khí hậu, môi trường

Ngoài các phương pháp VLTL-PHCN mà các cơ sở điều dưỡng và phục hồi chức năng trong và ngoài quân đội triển khai. Hiện nay các cơ sở nghỉ dưỡng dựa trên các vùng địa lý khí hậu như vùng biển, vùng trung du, vùng núi cao, suối khoáng đang phát triển mạnh phục vụ cho nghỉ dưỡng và tăng cường sức khỏe.

1.4. Các tác dụng chính trong VLTL

+ Tác dụng nhiệt

+ Tác dụng hóa học

+ Tác dụng cơ học

+ Tác dụng phản xạ thần kinh, thần kinh thể dịch

+ Tác dụng tái rèn luyện