- Vật Lý Y Sinh

CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA LASER TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH ZONA

Bệnh Zona (còn có tên gọi khác trong tiếng Anh là Zoster, Herpes Zoster hay Shingles)  là  một  bệnh  cấp tính do một loại virus có  tên  Varicella  Zoster Virus gây viêm da, hạch thần kinh. Bệnh tiến triển lành tính nhưng cũng có thể gây một số biến chứng xấu làm ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng cuộc sống của người bệnh như bội nhiễm, giảm thị lực, teo cơ và đặc biệt là đau sau Zona. Có nhiều phương pháp điều trị Zona như dùng thuốc kháng virus, tăng cường miễn dịch, phong bế thần kinh, chống viêm và giảm đau và chống đau… Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy hiệu quả điều trị cao của laser công suất thấp

Điều trị Zona bằng laser dựa trên các hiệu ứng nhiệt và quang hóa của tia laser (laser công suất thấp hoặc laser công suất cao ở chế độ phân kỳ). Về quang nhiệt, Các nghiên cứu cho thấy laser có tác dụng điều chỉnh các quá trình trao đổi chất khác nhau bằng cách chuyển đổi năng lượng ánh sáng laser thành năng lượng hữu ích cho tế bào. Ánh sáng laser có thể nhìn thấy được hấp thụ bởi các tế bào sắc tố trong chuỗi hô hấp của ti thể, dẫn đến những thay đổi cơ bản, chẳng hạn như gia tăng các loại oxy hóa khử, tăng tổng hợp ATP, thay đổi tính xuyên màng tế bào, và giải phóng oxit nitric. Những tác động này tạo ra một số tác dụng phụ: thay đổi tổng hợp chất nền ngoại bào, tăng khả  năng hoạt động của tế bào thần kinh và hình thành mới các mao mạch thông qua việc giải phóng các yếu tố tăng trưởng, tác động cục bộ lên các thành phần của hệ thống miễn dịch, mạch máu và thần kinh, và tăng nồng độ Ca2 + nội bào và adenosine monophosphate vòng, có liên quan đến các quá trình sinh học khác nhau như tổng hợp RNA và DNA, nguyên phân tế bào và bài tiết protein. Các quá trình này làm tăng tốc độ tăng sinh tế bào, thúc đẩy quá trình chữa bệnh.

Tác dụng chống viêm và giảm đau của tia laser có thể do tăng tuần hoàn và ức chế tổng hợp PGE2 . Tác dụng giảm đau của LPT vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng trong y văn. Người ta đã chứng minh rằng laser sự kích thích dây thần kinh, làm thay đổi sự phân cực của màng tế bào và làm tăng nồng độ ATP, điều này có thể góp phần duy trì sự ổn định của màng và tăng ngưỡng đau. Việc tăng cường sản xuất ATP cũng đã được chứng minh là dẫn đến việc phục hồi màng tế bào thần kinh và giảm sự truyền dẫn cơn đau. Cơ chế tác động của laser trong ngăn ngừa và giảm mức độ bệnh lý Zona là do tác động của laser đối với sự sao chép, lây lan của virus từ tế bào này sang tế bào khác và làm điều hòa khả năng miễn dịch  thông qua ức chế sản sinh các chất trung gian gây viêm  (TNF-α, IL-1β và IL-6,…). Điều quan trọng cần lưu ý trong điều trị Zona bằng laser là tuân theo định luật Arndt– Schultz, có nghĩa là chiếu xạ liều thấp không gây phản ứng và liều cao có thể gây ức chế.